Từ khóa Vật lý

• Lực: Cái đẩy hoặc kéo tác dụng lên vật.
• Lực kế: Dụng cụ đo lực, bên trong có lò xo.
• Ma sát: Lực cản xuất hiện khi hai mặt tiếp xúc cọ vào nhau.
• Lực cản: Lực của nước hoặc không khí cản vật đang chuyển động.
• Trọng lượng: Độ lớn lực Trái Đất hút vật. Đơn vị là niutơn (N).
• Trọng lực: Lực Trái Đất hút mọi vật về phía nó.
• Lực hút: Lực kéo các vật lại gần nhau, như Trái Đất hút mọi vật.
• Khối lượng: Lượng chất có trong vật. Đơn vị là kilôgam (kg).
• Khối lượng riêng: Một mét khối chất đó có khối lượng bao nhiêu.
• Trọng lượng riêng: Một mét khối chất đó có trọng lượng bao nhiêu.
• Thể tích: Khoảng không gian vật chiếm chỗ.
• Biến dạng: Vật bị thay đổi hình dạng.
• Đàn hồi: Tính chất của vật bị kéo hoặc nén rồi tự trở về hình dạng cũ.
• Độ lớn: Lực mạnh hay yếu bao nhiêu, tính bằng niutơn.
• Điểm đặt: Chỗ lực tác dụng vào vật, là gốc của mũi tên lực.
• Tốc độ: Vật đi nhanh hay chậm, đo bằng quãng đường đi được trong một đơn vị thời gian.
• Quãng đường: Chiều dài đoạn đường vật đã đi.
• Đồ thị: Hình vẽ cho thấy một đại lượng thay đổi theo đại lượng khác thế nào.
• Áp suất: Lực ép lên mỗi mét vuông. Cùng lực, mặt càng nhỏ thì áp suất càng lớn.
• Áp lực: Lực ép vuông góc lên một mặt.
• Áp suất khí quyển: Áp suất do lớp không khí bao quanh Trái Đất gây ra.
• Lực đẩy Archimedes: Lực chất lỏng đẩy vật ngập trong nó lên trên.
• Moment: Tác dụng làm vật quay của lực. Lực càng mạnh và càng xa trục thì quay càng dễ.
• Đòn bẩy: Thanh cứng quay quanh một điểm, giúp đổi độ lớn hoặc hướng của lực.
• Cánh tay đòn: Khoảng cách từ trục quay đến đường đi của lực.
• Điểm tựa: Điểm đòn bẩy quay quanh.
• Năng lượng: Khả năng làm vật chuyển động, nóng lên, phát sáng hoặc tạo ra thay đổi.
• Động năng: Năng lượng vật có nhờ đang chuyển động. Vật nặng hơn và chạy nhanh hơn thì động năng lớn hơn.
• Thế năng: Năng lượng vật có nhờ ở trên cao. Vật nặng hơn và ở cao hơn thì thế năng lớn hơn.
• Cơ năng: Tổng của động năng và thế năng.
• Bảo toàn: Năng lượng không tự mất đi, chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác.
• Công: Việc lực làm được khi đẩy vật đi một đoạn. Bằng lực nhân quãng đường.
• Công suất: Mỗi giây làm được bao nhiêu công, hay dùng bao nhiêu điện. Đơn vị là oát (W).
• Hiệu suất: Bao nhiêu phần năng lượng được dùng có ích.
• Nhiên liệu: Vật liệu đốt cháy để lấy năng lượng.
• Hóa thạch: Than, dầu, khí hình thành từ sinh vật chôn vùi hàng triệu năm. Dùng hết rất khó có lại.
• Tái tạo: Nguồn năng lượng dùng rồi vẫn có lại trong tự nhiên.
• Nhiệt: Năng lượng truyền từ vật nóng sang vật lạnh hơn.
• Nhiệt độ: Con số cho biết vật nóng hay lạnh bao nhiêu. Đo bằng độ C.
• Nội năng: Tổng năng lượng của các phân tử trong vật. Vật càng nóng, phân tử chuyển động càng nhanh.
• Dẫn nhiệt: Nhiệt truyền qua vật từ chỗ nóng sang chỗ lạnh.
• Đối lưu: Nhiệt truyền nhờ dòng chất lỏng hoặc khí di chuyển.
• Bức xạ: Nhiệt truyền đi bằng tia, không cần chất nào ở giữa.
• Phân tử: Hạt rất nhỏ tạo nên chất. Mắt thường không nhìn thấy.
• Dòng điện: Dòng các hạt mang điện chuyển động có hướng trong mạch kín.
• Nguồn điện: Thứ cung cấp dòng điện cho mạch.
• Pin: Nguồn điện nhỏ có hai cực: cực dương và cực âm.
• Cực dương: Đầu pin có dấu cộng (+).
• Cực âm: Đầu pin có dấu trừ (−).
• Mạch điện: Đường khép kín gồm nguồn, dây và thiết bị cho dòng điện đi qua.
• Mạch hở: Mạch bị đứt một chỗ nên không có dòng điện.
• Công tắc: Dụng cụ đóng hoặc ngắt mạch điện.
• Electron: Hạt rất nhỏ mang điện âm, chuyển động trong dây kim loại tạo thành dòng điện.
• Điện tích: Vật có điện tích thì hút hoặc đẩy vật mang điện khác. Có điện tích dương và âm.
• Nhiễm điện: Vật trở nên có điện tích, thường do cọ xát.
• Ampe kế: Dụng cụ đo dòng điện mạnh hay yếu. Mắc nối tiếp trong mạch.
• Vôn kế: Dụng cụ đo hiệu điện thế. Mắc song song với thiết bị cần đo.
• Cường độ dòng điện: Cho biết dòng điện mạnh hay yếu. Đơn vị là ampe (A).
• Hiệu điện thế: Sức đẩy dòng điện đi trong mạch, giống độ dốc làm nước chảy. Đơn vị là vôn (V).
• Điện trở: Mức vật cản dòng điện. Điện trở càng lớn, dòng điện càng yếu. Đơn vị là ôm (Ω).
• Nối tiếp: Mắc lần lượt trên một đường. Dòng điện qua mọi thiết bị như nhau; một cái đứt thì cả mạch tắt.
• Song song: Mắc thành nhiều nhánh riêng cùng nối vào nguồn. Một nhánh hỏng, nhánh khác vẫn chạy.
• Cầu chì: Dây nhỏ tự đứt khi dòng điện quá mạnh, để bảo vệ mạch.
• Đoản mạch: Dòng điện đi tắt qua dây gần như không có cản trở, nên rất mạnh, dễ gây nóng và cháy.
• Điện năng: Năng lượng của dòng điện. Bằng công suất nhân thời gian.
• Xoay chiều: Dòng điện liên tục đổi chiều.
• Cảm ứng điện từ: Tạo ra dòng điện bằng cách làm từ trường qua cuộn dây thay đổi.
• Máy biến áp: Thiết bị đổi hiệu điện thế xoay chiều thành cao hơn hoặc thấp hơn.
• Nam châm: Vật hút được sắt, có hai cực bắc và nam. Khác cực thì hút, cùng cực thì đẩy.
• Từ trường: Vùng quanh nam châm, nơi có lực tác dụng lên vật có từ tính.
• Đường sức: Đường tưởng tượng cho thấy hướng của từ trường.
• Âm: Thứ tai nghe được, sinh ra khi vật dao động, truyền qua rắn, lỏng, khí.
• Sóng âm: Dao động lan truyền trong không khí hay vật chất, mang âm đến tai.
• Dao động: Chuyển động qua lại quanh một vị trí.
• Tần số: Số lần dao động trong 1 giây. Tần số càng lớn, âm càng cao. Đơn vị là héc (Hz).
• Biên độ: Vật dao động lệch xa bao nhiêu. Biên độ càng lớn, âm càng to.
• Tia sáng: Đường đi thẳng của ánh sáng, vẽ bằng mũi tên.
• Vùng tối: Phần sau vật không nhận được ánh sáng vì tia bị chặn.
• Phản xạ: Ánh sáng hoặc âm gặp một mặt rồi bật trở lại.
• Gương: Mặt nhẵn bóng phản xạ ánh sáng theo một hướng rõ ràng, nên tạo được ảnh.
• Góc tới: Góc giữa tia sáng đi đến và đường vuông góc với mặt.
• Góc phản xạ: Góc giữa tia bật ra và đường vuông góc với mặt. Luôn bằng góc tới.
• Góc khúc xạ: Góc giữa tia đã bị bẻ và đường vuông góc với mặt phân cách.
• Pháp tuyến: Đường thẳng vuông góc với mặt tại chỗ tia sáng chạm vào.
• Khúc xạ: Ánh sáng bị bẻ hướng khi đi từ chất này sang chất khác.
• Chiết suất: Con số cho biết ánh sáng đi chậm bao nhiêu trong một chất. Càng lớn, tia càng bị bẻ nhiều.
• Phản xạ toàn phần: Ánh sáng không thoát ra được mà bật lại hết, khi đi từ chất đặc sang chất loãng với góc tới đủ lớn.
• Góc tới hạn: Góc tới lớn hơn góc này thì xảy ra phản xạ toàn phần.
• Lăng kính: Khối thủy tinh hình tam giác, tách ánh sáng trắng thành nhiều màu.
• Tán sắc: Ánh sáng trắng bị tách ra thành nhiều màu.
• Thấu kính: Miếng trong suốt có mặt cong, bẻ các tia sáng đi qua.
• Hội tụ: Làm các tia sáng gom lại một điểm. Thấu kính hội tụ dày ở giữa.
• Phân kì: Làm các tia sáng tỏa ra. Thấu kính phân kì mỏng ở giữa.
• Tiêu cự: Khoảng cách từ thấu kính đến tiêu điểm.
• Tiêu điểm: Điểm các tia song song gom lại sau thấu kính hội tụ.
• Ảnh thật: Ảnh tạo bởi các tia gặp nhau thật, nên hứng được trên màn.
• Ảnh ảo: Ảnh chỉ nhìn thấy mà không hứng được trên màn, vì các tia không thật sự đến đó.
• Kính lúp: Thấu kính hội tụ giúp nhìn vật nhỏ to hơn.
• Ánh sáng: Thứ giúp mắt nhìn thấy mọi vật. Ánh sáng đi thẳng và mang năng lượng.
• Tán xạ: Ánh sáng bị các hạt nhỏ hắt đi nhiều hướng khi đi qua.
• Khí quyển: Lớp không khí bao quanh Trái Đất.
• Sét: Tia lửa điện khổng lồ giữa mây và mây, hoặc giữa mây và đất.
• Quán tính: Vật có xu hướng giữ nguyên chuyển động hoặc đứng yên khi không có lực thay đổi nó.
• Cộng hưởng: Vật rung mạnh lên khi bị tác động đúng nhịp riêng của nó.
• Sức căng bề mặt: Mặt chất lỏng co lại như một lớp màng căng nhẹ.
• Siêu âm: Âm có tần số trên 20 000 Hz, tai người không nghe được.
• Hạ âm: Âm có tần số dưới 20 Hz, tai người không nghe được.
• Chân không: Khoảng không gian gần như không có chất nào.
• Ngưng tụ: Hơi nước mất nhiệt rồi biến thành giọt nước.
• Sự nở vì nhiệt: Vật lớn lên khi nóng và co lại khi lạnh.
• Trái Đất: Hành tinh chúng ta đang sống, quay quanh Mặt Trời.
• Mặt Trời: Ngôi sao gần ta nhất, cung cấp ánh sáng và nhiệt cho Trái Đất.
• Mặt Trăng: Thiên thể quay quanh Trái Đất. Nó không tự phát sáng mà phản xạ ánh sáng Mặt Trời.
• Vũ trụ: Toàn bộ không gian cùng mọi thiên hà, ngôi sao và hành tinh.
• Tua-bin: Bánh cánh quạt quay nhờ nước, hơi nước hoặc gió, để làm quay máy phát điện.
• La bàn: Dụng cụ có kim nam châm nhỏ, luôn chỉ hướng bắc nam.
• Hành tinh: Thiên thể lớn quay quanh một ngôi sao và không tự phát sáng.
• Ngôi sao: Thiên thể tự phát sáng và rất nóng.
• Hệ Mặt Trời: Mặt Trời cùng các hành tinh và thiên thể quay quanh nó.
• Thiên hà: Tập hợp khổng lồ của rất nhiều ngôi sao.
• Thiên thể: Vật tự nhiên trong vũ trụ.